นิตยภัต คือ ค่าภัตตาหารที่พระมหากษัตริย์ถวายแก่พระภิกษุสามเณรเป็นนิตย์

ในอดีตพระมหากษัตริย์ ทรงมีพระราชศรัทธาถวายภัตตาหาร อัฐบริขาร

และพระราชทานเบี้ยหวัดเป็นรายปีแก่พระสงฆ์ ต่อมาพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก

โปรดให้ยุบเลิกเบี้ยหวัดรายปีเป็นเบี้ยหวัดรายเดือนแทน

และในสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงโปรดให้วางอัตรานิตยภัตพระราชทาน

ตามลำดับชั้นสมณศักดิ์ฐานันดรเมื่อมีการพระราชทานสมณศักดิ์แก่พระสงฆ์แล้วก็จะต้องพระราชทานนิตยภัตควบคู่กันไปด้วย